Poorten van Hoog-Dalem

POORTEN van HOOG-DALEM 2009-heden

Beeldend ontwerp voor het toegangsgebied van de nieuw te bouwen wijk Hoog-Dalem, Gorinchem met als onderliggend thema ‘onzichtbare waterstromen’.
Het ontwerp bestaat uit twee onderdelen; een inrichtingsontwerp voor het beide toegangsgebieden en de twee rotondes.

De uitwerking van verschillende planonderdelen is in samenspraak met het ingenieursbureau SAB en gemeentelijke diensten tot stand gekomen. Het ontwerp onderdeel van het masterplan INLATEN, ontwikkeld door beeldend kunstenaar en curator Loes Heebink, waarbij ‘water’ als metafoor voor de cyclus van het leven uitgangspunt is.

www.loes-heebink.nl
www.sab.nl

Inrichtingsontwerp voor het toegangsgebied Spijksteeg en Graaf Reinaldweg.

Het ontwerp voor Spijksteeg heeft een meer stedelijk -architectonisch karakter, die voor de Graaf Reinaldweg heeft een meer natuurlijk – landschappelijk karakter.

Het inrichtingsontwerp

  • De Spijksteeg wordt een zware schaduwrijke bomenlaan als een sterk contrast met de open ruimte van het aangrenzende singelwater. De bomen worden hier als een architectonisch element gebruikt.
  • De bomen van de Graaf Reinaldweg behoren meer tot een natuurlijke organisch gevormde begroeiing.In het ontwerp proces is hier uitgegaan van een ‘natuurlijk vol’ waarin ruimtes zijn vrijgemaakt.Deze ‘open’ ruimtes bepalen hier de vorm. In de ‘restruimtes’ groeien de bomen en de heesters. (omkering van de gebruikelijke positief/negatiefvorm).

Twee rotondes als sculptuur benaderd.

  • De rotonde aan de Spijksteeg is in het ontwerp benaderd als een open geheel beklinkend plein. Een stenigplein dat wordt omsloten door een dichte rij bomen. De beklinkende middencirkel ligt iets hoger. Uit lage gemetselde nissen die in het muurtje onder de middencirkel zijn aangebracht stroomt op bepaalde tijden water. Dit water loopt over de rammelstrook naar een molsgat dat de rammelstrook scheidt van de rijweg.
  • De rotonde aan de Graaf Reinaldweg is meer landschappelijk van aard. Tussen het fietspad en de rijweg zijn groenstroken waar gestrooid bomen tussen groeien. De middencirkel is de negatieve vorm van die aan de Spijksteeg. In dit ontwerp gaat de middencirkel naar beneden tot aan het grondwater zodat er een binnenwater ontstaat. Ook hier zijn nis-vormen in de muur uitgespaard. In de speciaal voor deze locatie ontworpen rammelstrook welt uit putjes op onregelmatige tijden water omhoog dat naar binnen toe via de nissen in de muur stroomt naar het binnenwater.
De Poorten van Hoog-Dalem

Het karakterbeeld van de bomenlaan is zwaar en gesloten, alsof je een langgerekte poort van bomen passeert. De bomen worden in drie rijen geplant op 5 meter van elkaar. In volwassen staat zullen ze een groen gewelf vormen.
Om de aanwezigheid van de bomen vanuit de weg gezien te versterken moeten ze zo dicht mogelijk tegen de rijbaan aan worden geplant.
(De meeste bomenlanen worden tussen de 8 en de 10 meter aangeplant en vormen zo een aaneenschakeling van individuele bomen. De bomen langs de Spijksteeg zullen meer een aaneengesloten groenlichaam gaan vormen.)

De boomsoort waarvoor gekozen is is de Tilia tomentosa, de zilverlinde. Het is een grote boom met een zware kroon. Ze stelt geen hoge eisen aan de grond, en is weinig luisgevoelig. Door zijn viltig blad verkleint deze boom de negatieve invloed van fijnstof.

De Poorten van Hoog-Dalem

Het beplantingsontwerp gaat uit van een groot aantal meerstammige exemplaren van verschillende grootte. Het zijn bomen die je niet per mail bestelt maar die je om hun karakter uitzoekt.

Het beplantingen assortiment bestaat uit de hier van nature voorkomende bomen en heesters, waaronder:
  • verschillende wilgen soorten; Salix alba, salix caprea, salix cinera, salix aurita
  • elzen; Alnus glutinosa, alnus cordata
  • essen; Fraxinus exelcior
  • vlier, meidoorn, hazelnoot, gagel; Sambucus nigra, Crataegus monogyna, Corylus avellana, Myrica gale.

Delen van de rijbaan en de rotonde lopen door een bosschage. Op deze plaatsen moet de beplanting tegen de weg drukken en op sommige plaatsen in de kruinen een tunnel gaan vormen.

De Poorten van Hoog-Dalem

De rotonde aan de Spijksteeg is in het ontwerp benaderd als een open geheel beklinkerd plein. Een stenig plein dat wordt omsloten door een dichte rij bomen.
De beklinkerde middencirkel ligt iets hoger. Uit lage gemetselde nissen die in het muurtje onder de middencirkel zijn aangebracht stroomt op bepaalde tijden water. Dit water loopt over de rammelstrook naar een molsgoot dat de rammelstrook scheidt van de rijweg.

De Poorten van Hoog-Dalem

De rotonde aan de Graaf Reinaldweg is landschappelijk van aard. Tussen het fietspad en de rijweg zijn groenstroken waar gestrooid bomen tussen zijn geplant.
De middencirkel zou je kunnen zien als de negatieve vorm van die aan de Spijksteeg. In dit ontwerp gaat de middencirkel niet omhoog maar naar beneden tot aan het grondwater zodat er een binnenwater ontstaat. Ook hier zijn nis-vormen in de muur uitgespaard. In de speciaal voor deze locatie ontworpen rib-vormige rammelstrook welt uit putjes in de grond op onregelmatige tijden water omhoog dat over de rammelstrook vloeit en naar binnen toe via de nissen in de muur naar het binnenwater afwatert.