Het uitgangspunt dient te zijn: het versterken van de beleving van de landschappelijke ruimte en van de rust die uitgaat van het landschap.
Hierbij ligt de nadruk op de heuvel zelf en het directe gebied eromheen.
Kunstopdracht Natuur‐ en Lanschaftspark Rode Beek
Het Natuur‐ en Landschaftspark Rode Beek – Rode Bach is een groot grens-overschrijdend natuurpark in de gemeente Onderbanken en Gangelt (D).
Op een oppervlakte van 750 hectare vindt men een gevarieerd gebied van beken, moerassen, bloemrijke weiden en bossen en een uitgestrekt netwerk aan paden om te wandelen, fietsen, en paard te rijden.
In dit gebied bevindt zich een kunstmatige heuvel van 17 meter hoog die een recreatieve bestemming heeft. De heuvel is voorzien van een spiraalvormig pad naar de top, dat uitzicht biedt op het natuurgebied. Deze heuvel is tot stand gekomen als gevolg van ophoping van gronden uit de Roode Beek en de nabij gelegen visvijver.
De favoriete groene plek van…
Hans van Lunteren, beeldend kunstenaar en hovenier.
In deze rubriek nemen we een kijkje op de favoriete groene plek van diverse Utrechters. Wandelend door het groen voeren we een gesprek over de schoonheid en het beleven van natuur en sluiten we af met een fotoportret.
Tekst en foto: Susan van Schijndel
Aan het begin van het gesprek laat de es flink haar blad vallen en zo starten we de wandeling op een zacht, geelbruin tapijt van essenbladeren. We bevinden ons in de wijk Overvecht, daar waar de Hongkongdreef uitkomt op de Sjanghaidreef. Hier ligt, ingesloten tussen de bebouwing aan de rand van de wijk en de ringweg erachter, een zeer bijzondere groene strook, het Sjanghaipark.
Blijven schoonhouden
Al vanaf de eerste aanleg van dit park in de jaren zeventig werkt Van Lunteren als kunstenaar continu aan de ontwikkeling en verjonging van het park samen met bewoners en de gemeente. Zo is er ieder jaar een bewonerswerkdag waarbij een kleine groep mensen het park grondig schoonmaakt. Al het zwerfvuil wordt opgeruimd en soms worden er jonge bomen geplant. Belangrijk is dat het park niet vervuilt of dichtgroeit en daardoor desolaat wordt. Het moet een open gebied blijven, met ruimte voor intimiteit, verscheidenheid en speelplekken.
De natuur krijgt de ruimte
Het Sjanghaipark kreeg zijn unieke vorm door een proces in de tijd waarbij drie vormgevende factoren op elkaar konden inwerken: de ideeën van bewoners en ontwerper over hoe zo’n park eruit kan zien, de manier waarop het park wordt gebruikt en als derde de natuur zoals die zich hier spontaan kan ontwikkelen. Het is een dynamische omgeving, een die zich blijvend ontwikkelt.
Enthousiast wijst hij op een dal dat vol staat met braamstruiken. “Zie je, daar krijgt de natuur helemaal de ruimte. Het was een zandplaat en die is nu helemaal aan het verbraken. Dat is goed voor allerlei beestjes, egels bijvoorbeeld kunnen daar goed onder kruipen. De natuur zoekt naar vormen om bezit te nemen van de ruimte, dat is gewéldig! In dit park is het herstellend vermogen van de natuur volop aanwezig, dat is onze overlevingsenergie op de planeet!”
Bomen met karakter
We passeren de grote trots van het park, een vijfstemmige populier. Meestal worden bomen hoog opgesnoeid en dat vindt Van Lunteren jammer, want juist door de grillige vorm van de takken behoud je het karakter van de boom en kunnen kinderen er lekker in klimmen. Een andere boom, een abeel , heeft het in de beginjaren moeilijk gehad, maar is uitgegroeid tot een monument van een meerstemmige boom met lange takken die elkaar kruisen. “Het is net als met mensen die een moeilijke jeugd hebben gehad, dat kunnen de mooiste mensen worden.”
Hommage aan een juweel
We sluiten het rondje park af met een bezoek aan zeer speciale plek in het park. “Dit hier is mijn mooiste pad, zoiets zie je alleen in Zuid Frankrijk. Hier voel je dat de natuur het bijna van je overneemt. Het is een door veldesdoorns en meidoorns overdekt pad, te vergelijken met een klassiek berceau*. Het pad is echt een juweel. Er staan ook veel kreetjes hier. In het voorjaar zijn dit een van de eersten met witte bloesem, dan loop je hier dus onder de bloesem door. Daarna komen die rode blaadjes, ook een prachtige periode. Ik vind het hier een paradijsje.”
Helaas moet het pad wijken voor de bouw van een fietsbrug, die de mensen in Overvecht in verbinding moet brengen met het natuurgebied in het Noorderpark aan de overkant van de Karl Marxdreef.
“Mijn filosofie is: heel erg jammer, daar moet je om rouwen, maar daarna moet je het vooral zien als een kans. Je moet een volgende stap nemen, anders verzuur je.
Met een ingenieursbureau heb ik een plan gemaakt. Een aantal bomen zullen verdwijnen. De mogelijkheid wordt onderzocht of we samen met Stichting Tafelboom iets van de bomen kunnen gaan maken. Zij zagen de bomen tot dikke planken en drogen het hout. Ik wil graag dat dit proces in het park te zien is, in de vorm van een drooghuisje bijvoorbeeld. Het speelveld zal blijven, maar wordt kleiner. De achterste bomen blijven wel staan, we zijn niet alles kwijt.”
Van Lunteren wandelt met zijn lange benen voor een laatste keer over zijn juweel en ik maak een foto van hem. Hoewel hij een man met een behoorlijke lengte is, lijkt hij klein onder de imposante natuurlijke overdekking, gevormd door de grillige takken van de esdoorns en de krentjes.
* Een berceau, ook wel loofgang genoemd, is vooral bekend uit de achttiende-eeuwse tuinarchitectuur en is een pad overgroeid door aan weerskanten staande bomen, heesters, of heggen die aan de bovenzijde met elkaar zijn verbonden.
www.ienkekastelein.nl
www.elfletterig.nl
Groenproject ‘Voor Elkaar 2’
Het projectgebied voor deze opdracht zijn een bestaande wijk, ‘Plan West’ en een nieuwbouwwijk ‘de Windlusthof’ in Nootdorp.
De opdracht is om aan de hand van tuinen en/of de openbare groenvoorzieningen in beide wijken een kunstproject op te zetten waarin het (openbare) groen het onderwerp zal zijn. De kunstenaar/ontwerper zal gebruik maken van de kennis en ideeën van de bewoners waardoor hun participatie duidelijk zichtbaar zal zijn in het eindresultaat. Het project moet leiden tot duurzame veranderingen/toevoegingen in de openbare ruimte, die aanwezig zullen blijven in het plangebied.
Opdrachtgever Gemeente Oss
In de wijk Ruwaard, gemeente Oss ligt het wijkpark Elzenhoek. In dit park liggen een grote waterpartijen, speelvelden, een speeltuin, kinderboerderij en het Natuur-milieueducatiecentrum. Een verbetering van de kwaliteit van het park wordt de komende jaren uitgevoerd.
Onderdeel hiervan is een nieuw in te richten ontmoetingsplein in het gebied tussen de speeltuin en de kinderboerderij. Landschapsarchitectenbureau Kruit maakt het ontwerp hiervoor.
Hierin is ook de realisatie van een kunstproject opgenomen.
Stadswerken heeft Hans van Lunteren (de ontwerper van het Sjanghaipark), gevraagd om in samenwerking met het IBU een ontwerp te maken voor de gebiedsaansluiting Fietsbrug / Sjanghaipark.
Opdrachtgever: Stadswerken gemeente Utrecht
Gebiedsaansluiting tussen fietsbrug ‘de Gagel’ en het Sjanghaipark.
Groen licht voor fietsbrug Overvecht
De gemeente kan doorgaan met de voorbereidingen voor de aanleg van de fietsbrug van Park de Gagel naar het Noorderpark en de inrichting van het omliggende gebied. Dit is mogelijk nu de Raad van State een paar weken geleden de bezwaren op het bestemmingsplan Overvecht ongegrond heeft verklaard. In dit wijkbericht laten we zien hoe de fietsbrug er uit komt te zien. Ook leest u hoe u zich kunt opgeven om mee te denken over de inrichting van het Sjanghaipark, het gebied om de fietsbrug heen.
Hoe was het ook alweer?
Om de fietsroute vanuit park de Gagel naar het Noorderpark te realiseren, moest in 2010 het bestemmingsplan Overvecht worden aangepast. Het bestemmingsplan Overvecht is nu definitief: De fietsroute ligt vast. De route gaat met een brug over de Karl Marxdreef (N230) naar het Noorderpark. De verwachting voor de start van de bouw van de fietsbrug is 2012. Eerst vindt nog onderzoek plaats naar hoe de aanleg van de fietsverbinding kan worden gecombineerd met de hoofdwaterleiding die onder het tracé loopt. De komende maanden wordt ook duidelijk wat er met de Noordelijke Randweg Utrecht (NRU) gaat gebeuren en dan kan daarover verder afstemming plaatsvinden.
Geschiedenis
Om te laten zien hoe de gemeente fietsers en voetgangers een snellere en veiligere verbinding wil bieden van en naar het Noorderpark, is begin 2010 een schetsontwerp gemaakt. Na de inspraakbijeenkomst op 17 februari is het ontwerp ter inzage gegaan. 1 Juni 2010 stelde het college van b en w het schetsontwerp en de reacties daarop vast. Met het schets ontwerp en de reacties is een ontwerp bestemmingsplan opgesteld. Daarop heeft u kunnen reageren. Inmiddels is het bestemmingsplan definitief.
Fietsbrug
De nieuwe fietsbrug wordt de verbinding tussen Park de Gagel en het Noorderpark. Het ontwerp is geïnspireerd door de Baileybrug. Dit is een stalen vakwerkbrug, met de X-en die heel kenmerkend zijn voor deze stijl. Het is een functionele brug die past in de omgeving van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De brug loopt tot voorbij de woningen van de Gageldijk. Op deze manier blijft het zicht op de lintbebou- wing langs de Gageldijk bestaan. Aan beide kanten sluit de brug zoveel mogelijk aan bij de sfeer en het uiterlijk van het gebied. De Welstandcommissie van de gemeente beoordeelt in de zomer het schetsontwerp van de brug. Als de Welstandcommissie akkoord geeft op het ontwerp kan het verder uitgewerkt worden.
Inrichting gebied
Tijdens de zomerperiode maken de gemeentelijk ontwerper en Hans van Lunteren (de ontwerper van het Sjanghaipark) een schetsontwerp voor de inrichting van het omliggende gebied. Het resultaat wordt besproken in de klankbordgroep. Die gaat dan verder praten over de het terugbrengen van de speelmogelijkheden en wandelpaden in het Sjanghaipark.
Klankbordgroep Sjanghaipark
Een klankbordgroep denkt mee over de inpassing van de fietsroute in het Sjanghaipark. Bewoners en andere betrok- kenen zijn van harte welkom in deze klankbordgroep. Vorig jaar hebben twaalf geïnteresseerden zich al aangemeld. Mocht u nou denken: “Ik wil ook meepraten”, dat kan. Geef u dan op. Opgeven kan via e-mail: fietsverbindingdegagel@utrecht.nl.
Bewonersoverleg Gageldijk
Met de direct omwonenden aan de Gageldijk is na de zomer- vakantie overleg. De inpassing van de fietsbrug aan de zijde van het Noorderpark is onderwerp van het gesprek.
Nog even op een rijtje
- Overleg gemeente en Hans van Lunteren ter voorbereiding klankbordgroep (juli/augustus)
- Ontwerp fietsbrug bij Welstandscommissie (medio augustus)
- Bijeenkomst klankbordgroep over inrichting Sjanghaipark (september)
- Individueel overleg met bewoners Gageldijk 99 en 100 (september)
- Voorlopig Ontwerp gereed (najaar 2011) Na het gereed komen van het Voorlopig Ontwerp informeren wij u over de stand van zaken en het vervolg. U kunt uiter- aard ook contact met ons opnemen.
Meer informatie
- Aanmelden bij de klankbordgroep: fietsverbindingdegagel@utrecht.nl
- Vragen over het project: projectleider Erica van Dijk tel: 030-286 00 00
- Bestemmingsplan Overvecht: www.utrecht.nl/bestemmingsplannen
- Vragen over de wijk: www.utrecht.nl/overvecht, bel: 030-286 00 00, of kom langs op het wijkbureau.